Nhiều người có thói quen ưu tiên các loại thực phẩm "tự nhiên", cho rằng càng nguyên bản càng tốt cho sức khỏe. Tuy nhiên, sự thật là không phải thực phẩm tự nhiên nào cũng an toàn tuyệt đối.
Theo bác sĩ chuyên khoa thận nổi tiếng tại Đài Loan (Trung Quốc), Hồng Vĩnh Tường, nếu chế biến hoặc sử dụng không đúng cách, những thực phẩm này có thể gây ngộ độc cấp tính, tổn thương hệ thần kinh, rối loạn tiêu hóa nghiêm trọng, thậm chí ảnh hưởng đến chức năng thận.
Dưới đây là 4 loại thực phẩm phổ biến mà nhiều người vẫn vô tình ăn sai cách.
1. Khoai tây mọc mầm: Cắt bỏ phần mầm vẫn chưa chắc an toàn
Không ít người cho rằng chỉ cần cắt bỏ phần mầm trên củ khoai tây là có thể tiếp tục sử dụng. Tuy nhiên, đây là một quan niệm sai lầm khá phổ biến.
Khi khoai tây mọc mầm hoặc xuất hiện các mảng xanh trên vỏ, chúng sẽ sản sinh solanine - một loại độc tố thần kinh tự nhiên. Chất này có khả năng gây buồn nôn, đau bụng, tiêu chảy, đau đầu, chóng mặt và trong trường hợp nghiêm trọng có thể ảnh hưởng đến hệ thần kinh trung ương.
Điều đáng chú ý là solanine rất bền nhiệt. Việc chiên, luộc hay nướng ở nhiệt độ cao cũng không thể loại bỏ hoàn toàn độc tố này.
Bác sĩ Hồng Vĩnh Tường cho biết từng tiếp nhận trường hợp bệnh nhân đã cắt sạch phần mầm rồi đem khoai đi chiên ngập dầu nhưng sau khi ăn vẫn xuất hiện tình trạng nôn ói dữ dội, rối loạn ý thức và phải nhập viện cấp cứu.
Lời khuyên của các chuyên gia là nếu khoai tây đã mọc mầm, chuyển xanh hoặc có vị đắng bất thường, hãy bỏ cả củ thay vì cố tận dụng.
2. Đậu que chưa chín kỹ: Món ăn quen thuộc nhưng có thể gây ngộ độc nặng
Đậu que, đậu cô ve hay một số loại đậu khác chứa hàm lượng cao lectin - một loại protein thực vật có khả năng gây độc nếu không được phá hủy bằng nhiệt độ đủ cao.
Để giữ màu xanh đẹp mắt và độ giòn, nhiều người thường xào nhanh hoặc luộc chưa chín kỹ. Tuy nhiên, đây lại là nguyên nhân khiến cơ thể hấp thụ lượng lectin còn tồn dư.
Ngộ độc lectin thường xuất hiện sau vài giờ với các triệu chứng như đau bụng dữ dội, buồn nôn, nôn mửa liên tục, tiêu chảy và mất nước. Đối với người có bệnh nền hoặc chức năng thận suy giảm, tình trạng mất nước kéo dài còn có thể làm tăng nguy cơ tổn thương thận cấp.
Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo các món ăn từ đậu nên được nấu chín hoàn toàn trước khi sử dụng, không nên ăn sống hoặc ăn tái.
3. Sắn và măng tươi: Chứa chất có thể chuyển hóa thành xyanua
Sắn và măng là những thực phẩm rất quen thuộc trong ẩm thực châu Á. Tuy nhiên, cả hai đều chứa cyanogenic glycoside - hợp chất có khả năng giải phóng xyanua khi đi vào cơ thể.
Xyanua là chất độc nổi tiếng có thể cản trở quá trình sử dụng oxy của tế bào. Nếu hấp thụ với lượng lớn, người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng như đau đầu, chóng mặt, khó thở, tụt huyết áp và nguy hiểm đến tính mạng.
Để giảm thiểu nguy cơ ngộ độc, sắn cần được bóc vỏ kỹ, ngâm nước trước khi chế biến. Đối với măng tươi, nên thái lát, luộc nhiều lần và mở nắp nồi trong quá trình nấu để các chất độc dễ dàng bay hơi theo hơi nước.
4. Hạt táo, hạt đào, hạt mận: Tuyệt đối không nên nhai nuốt
Nhiều người có thói quen vô tình nuốt hạt trái cây mà không biết rằng bên trong chúng tồn tại những hợp chất tiềm ẩn nguy cơ cho sức khỏe.
Các loại hạt như hạnh nhân đắng, hạt đào, hạt mận, hạt mơ và cả hạt táo đều chứa amygdalin. Khi vào cơ thể, chất này có thể bị phân hủy và giải phóng xyanua.
Thông thường, việc vô tình nuốt một vài hạt táo nguyên vẹn không gây nguy hiểm vì lớp vỏ cứng bảo vệ phần nhân bên trong. Tuy nhiên, nếu hạt bị nghiền nát, nhai kỹ hoặc tiêu thụ với số lượng lớn, nguy cơ ngộ độc sẽ tăng lên đáng kể.
Các chuyên gia đặc biệt lưu ý phụ huynh cần theo dõi trẻ nhỏ, tránh để trẻ nhai hoặc nuốt hạt trái cây trong lúc ăn.
Thấy rau củ có vị đắng lạ, đừng cố ăn tiếp
Ngoài 5 loại thực phẩm trên, bác sĩ Hồng Vĩnh Tường còn đưa ra một cảnh báo quan trọng khác.
Nếu những loại rau vốn có vị thanh mát như mướp hay dưa leo bỗng xuất hiện vị đắng bất thường, rất có thể chúng chứa hàm lượng cao cucurbitacin - hợp chất có khả năng gây viêm dạ dày, viêm ruột cấp tính và ngộ độc thực phẩm.
Bên cạnh đó, các loại lạc (đậu phộng), hạt điều hoặc hạt khô có mùi hôi, mốc, vị đắng lạ cũng không nên tiếp tục sử dụng vì có thể đã bị nhiễm aflatoxin - độc tố nấm mốc được Tổ chức Y tế Thế giới xếp vào nhóm chất gây ung thư mạnh, đặc biệt làm tăng nguy cơ ung thư gan.
Các chuyên gia dinh dưỡng cho rằng xu hướng ăn thực phẩm nguyên bản, thực phẩm hữu cơ hay chế độ ăn sống đang ngày càng phổ biến. Tuy nhiên, việc quá tin tưởng vào hai chữ "tự nhiên" có thể khiến nhiều người chủ quan trước những nguy cơ tiềm ẩn.
Thực tế, rất nhiều loại thực vật trong tự nhiên chứa sẵn các cơ chế tự vệ bằng độc tố. Chỉ khi được bảo quản đúng cách và nấu chín phù hợp, chúng mới trở thành nguồn dinh dưỡng an toàn cho cơ thể.
Vì vậy, thay vì chạy theo quan niệm "càng tự nhiên càng tốt", điều quan trọng nhất vẫn là hiểu rõ đặc tính của thực phẩm, lựa chọn nguồn nguyên liệu đảm bảo và chế biến đúng phương pháp để bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình.
(Ảnh minh hoạ: Internet)
(Nguồn: HK01)
Theo Diệp Lục
Nguồn cafebiz.vn
