Đằng sau ánh hào quang của những phòng tập triệu đô là một cấu trúc tài chính mỏng manh và cực kỳ dễ tổn thương.
Ngành công nghiệp thể hình (fitness) từng được xem là một trong những mảnh đất màu mỡ của nền kinh tế dịch vụ, khi làn sóng nâng cao nhận thức sức khỏe toàn cầu liên tục đẩy giá trị ngành lên những nấc thang mới.
Thế nhưng, đằng sau ánh hào quang của những phòng tập triệu đô là một cấu trúc tài chính mỏng manh và cực kỳ dễ tổn thương. Bi kịch của ba “tượng đài” tại thị trường Mỹ là Gold’s Gym, 24 Hour Fitness và Town Sports International (TSI) là những câu chuyện nhãn tiền điển hình.
Theo các chuyên gia, đây không đơn thuần là hệ quả của một cuộc khủng hoảng nhất thời. Đó là chỉ dấu cho thấy những lỗ hổng chí mạng trong mô hình vận hành truyền thống, mở ra một chương mới đầy giông bão cho ngành gym toàn cầu.
Mặc dù sở hữu tệp khách hàng và định vị thương hiệu hoàn toàn khác nhau, hành trình dẫn đến phòng bảo hộ phá sản của cả ba ông lớn nói trên đều đi theo một kịch bản chung: lạm dụng đòn bẩy tài chính để bành trướng quá nhanh, dẫn đến đứt gãy dòng tiền khi thị trường biến động.
Đối với Gold’s Gym, thương hiệu được mệnh danh là “Thánh địa của giới thể hình chuyên nghiệp”, hào quang di sản không thể chi trả cho những hóa đơn mặt bằng đắt đỏ. Việc phụ thuộc quá lớn vào các chi nhánh tự vận hành đặt tại các vị trí trung tâm đắc địa đã biến chi phí mặt bằng trở thành chiếc thòng lọng siết chặt dòng tiền của hãng khi doanh thu đột ngột bằng không. Lựa chọn nộp đơn phá sản là giải pháp duy nhất để thương hiệu biểu tượng này rũ bỏ thua lỗ trước khi buộc phải bán mình cho tập đoàn RSG Group của Đức để tái cấu trúc.
Trong khi đó, 24 Hour Fitness lại là nạn nhân của vết xe đổ mang tên đại siêu thị phòng tập. Từng sở hữu quy mô khổng lồ với hơn 400 chi nhánh mở cửa 24/7, sai lầm chí mạng của hãng là tích lũy khoản nợ khổng lồ lên tới hơn 1,4 tỷ USD từ các thương vụ thâu tóm và mở rộng cơ sở trước đó.
Mô hình phòng tập diện tích lớn, tích hợp đủ loại tiện ích từ bể bơi, phòng xông hơi đến sân bóng rổ đòi hỏi chi phí vận hành và bảo trì cực kỳ cao. Khi không còn nguồn thu để chi trả lãi vay, gánh nặng nợ nần đã nhanh chóng kéo sập doanh nghiệp, buộc họ phải xóa sổ vĩnh viễn hơn 130 chi nhánh hoạt động kém hiệu quả để tìm đường sống sót.
Riêng với Town Sports International (TSI) - đơn vị sở hữu chuỗi New York Sports Clubs nổi tiếng, cái chết lại đến từ sự ngoan cố và cuộc khủng hoảng niềm tin trầm trọng. Thay vì đồng hành cùng khách hàng bằng cách tạm dừng thu phí khi phòng tập đóng cửa, TSI âm thầm trừ tiền thẻ thành viên và gây khó khăn tối đa cho thủ tục hủy thẻ.
Làn sóng phẫn nộ của dư luận cùng các vụ kiện tụng pháp lý từ chính quyền đã đẩy TSI vào con đường phá sản. Đây là bài học đắt giá về việc coi nhẹ trải nghiệm khách hàng trong một ngành dịch vụ vốn dựa trên sự gắn kết tự nguyện.
Sự sụp đổ của những gã khổng lồ kể trên đã phơi bày một sự thật trần trụi: ngành gym truyền thống bấy lâu nay vẫn vận hành dựa trên một mô hình tài chính rủi ro cao khi lấy nợ dài hạn để đầu tư vào tài sản cố định ngắn hạn. Thách thức lớn nhất chính là chi phí cố định đang ăn mòn biên lợi nhuận với tốc độ chóng mặt.
Lạm phát toàn cầu liên tục đẩy giá thuê bất động sản thương mại tại các khu vực đông dân cư lên mức kỷ lục. Song song với đó, chi phí năng lượng tăng cao để duy trì hệ thống điều hòa công suất lớn, hệ thống sưởi bể bơi và các thiết bị điện tử hoạt động liên tục đang biến mỗi mét vuông phòng tập thành một gánh nặng tài chính khổng lồ nếu không đạt được hiệu suất khai thác tối đa.
Sự biến động này đang châm ngòi cho một cuộc phân cực thị trường khốc liệt, bóp nghẹt các phòng tập tầm trung vốn có mức phí lấp lửng. Ở đáy của kim tự tháp, các chuỗi phòng tập siêu rẻ theo mô hình HVLP (High-Value Low-Price) như Planet Fitness đang thống trị nhờ mức giá cực thấp, hướng tới tệp khách hàng đại chúng chỉ cần không gian tập cơ bản.
Ở đỉnh kim tự tháp, các chuỗi xa xỉ như Equinox hay các studio chuyên biệt lại sống khỏe nhờ cung cấp trải nghiệm đẳng cấp, tính cộng đồng cao và dịch vụ cá nhân hóa cho giới thượng lưu. Những phòng tập nằm ở giữa hai phân cực này rơi vào thế kẹt: không đủ rẻ để cạnh tranh số lượng, cũng không đủ sang trọng để giữ chân khách hàng giàu có.
Hơn thế nữa, hành vi của người tiêu dùng đã vĩnh viễn thay đổi với sự trỗi dậy của xu hướng “Hybrid Fitness” và công nghệ luyện tập tại nhà. Khách hàng hiện đại không còn mặn mà với những tấm thẻ thành viên dài hạn trói buộc. Họ chuộng sự linh hoạt khi kết hợp giữa việc tập tại phòng, tự tập ngoài trời và sử dụng các ứng dụng hỗ trợ tích hợp trí tuệ nhân tạo hoặc các thiết bị thông minh tại nhà.
Cuộc khủng hoảng của ngành gym hiện nay là minh chứng rõ nét cho thấy quy mô lớn không còn là tấm khiên bảo vệ doanh nghiệp. Để tồn tại trong kỷ nguyên mới, các nhà điều hành buộc phải linh hoạt hóa cấu trúc chi phí bằng cách dịch chuyển sang mô hình nhượng quyền để giảm tải gánh nặng mặt bằng, đồng thời phải lấy sự minh bạch và trải nghiệm cá nhân hóa làm trọng tâm thay vì tìm cách ràng buộc khách hàng bằng các điều khoản pháp lý phức tạp. Chỉ những doanh nghiệp dám đập đi xây lại tư duy vận hành mới có thể sống sót và tìm thấy cơ hội.
Vũ Anh
Nguồn cafebiz.vn
